Een goudkleurig sieraad kan een dun laagje goud dragen of helemaal uit een goudlegering bestaan. Voor de materiaalwaarde maakt dat veel verschil. Bij doublé zit er meer goud op de kern dan bij verguld werk, maar ook dan is het totale gewicht niet het goudgewicht.
Een goudlaag is iets anders dan een goudlegering
Bij vergulden krijgt een voorwerp van bijvoorbeeld messing, koper of zilver langs galvanische weg een dunne goudlaag. De buitenkant ziet eruit als goud, terwijl het grootste deel van het voorwerp uit een ander metaal bestaat. Vooral bij modesieraden en horlogebandjes komt deze afwerking voor.
Doublé wordt anders gemaakt. Een goudlaag wordt met warmte en druk aan een metalen kern verbonden. Die laag is dikker dan bij gewoon verguld werk. Op oudere sieraden kan daarom doublé of rolled gold staan. Gold filled is een verwante aanduiding die vooral bij Amerikaanse sieraden voorkomt.
Massief goud betekent in deze vergelijking dat het materiaal door en door een goudlegering is. Het zegt niet dat het voorwerp van puur goud is. Een sieraad met gehalte 585 bevat een ander aandeel goud dan een sieraad met 750. Anders dan bij een laagje is dat gehalte niet alleen aan het oppervlak aanwezig.
Aanduidingen die u tegen kunt komen
- GP en gold plated verwijzen naar verguld materiaal.
- GF en gold filled wijzen op een goudlaag die aan een kern is verbonden.
- Doublé en rolled gold worden gebruikt voor gewalst goud op een ander metaal.
- Gehaltecijfers zoals 585 en 750 zijn aanleiding om een goudlegering te onderzoeken, maar een stempel alleen vervangt geen controle.
Een merk kan door slijtage moeilijk leesbaar zijn. Ook zegt een stempel in een sluiting niet vanzelf iets over alle andere onderdelen van een ketting. Laat bij twijfel het complete sieraad bekijken, in plaats van op één klein onderdeel af te gaan.
Slijtage kan de kern zichtbaar maken
Op plaatsen waar een sieraad veel schuurt, kan een goudlaag verdwijnen. Kijk naar de binnenrand van een ring, de achterkant van een hanger en de punten waar schakels elkaar raken. Een kleurverschil op zo'n plek kan wijzen op een ander metaal onder het goud. Bij een sluiting ontstaat slijtage ook door het openen en sluiten.
Gewicht en een magneet kunnen hooguit een aanwijzing geven. Niet alleen goud, maar ook verschillende basismetalen reageren niet op een magneet. Een niet magnetisch sieraad is dus nog geen bewezen gouden sieraad. Een reactie van een los onderdeel moet bovendien apart van het geheel worden beoordeeld.
Laat het oppervlak heel
Krassen, schuren of zelf zuur aanbrengen om de kern te zien is geen goede manier om een sieraad te onderzoeken. Ook azijn, bleekmiddel en bijten geven geen betrouwbare gehaltebepaling. U kunt daarmee juist het voorwerp beschadigen dat u wilt bewaren of laten beoordelen.
Bij een professionele beoordeling kan de taxateur uitleggen welke test past bij het materiaal. Een toetssteen met zuur en een XRF meting zijn voorbeelden van onderzoeksmethoden. Vraag vooraf wat de gekozen methode inhoudt, zeker bij een dunne goudlaag of een kwetsbaar oud sieraad.
Waarom verguld meestal weinig goudwaarde heeft
Het gewicht op de weegschaal is bij verguld werk grotendeels het gewicht van de kern. De hoeveelheid goud aan het oppervlak is doorgaans te klein om als los sieraad rendabel terug te winnen. Een berekening met het volledige gewicht en de prijs van massief goud zou daarom een verkeerde verwachting geven.
Dat sluit een gebruikswaarde als sieraad niet uit. Een voorwerp kan aantrekkelijk zijn om te dragen, zonder als grondstof veel op te leveren. Bij doublé is meer goud aanwezig, maar ook daar blijft de laag een beperkt deel van het voorwerp. Een beoordeling per stuk is zinvoller dan een algemene opbrengstbelofte.
De zilveren kern van vermeil
Bij verguld zilver, ook vermeil genoemd, is niet alleen de buitenkant van belang. Onder het goud zit zilver dat zelf materiaalwaarde kan hebben. Een goudkleurig voorwerp met een zilvergehalte zoals 925 verdient daarom een andere beoordeling dan verguld messing. Laat vaststellen wat de kern is voordat u iets als waardeloos weglegt.
Wat u kunt voorbereiden
- Noteer alle letters en cijfers die u kunt lezen.
- Maak foto's van het hele sieraad en van de slijtage.
- Houd losse onderdelen bij elkaar.
- Gebruik geen schuurmiddel of zuur om zelf de kern bloot te leggen.
Vertel ook wat u met het sieraad wilt
Wilt u het voorwerp blijven dragen, of wilt u alleen weten of het verkoopbare edelmetalen bevat? Dat zijn verschillende vragen. Geef bij het begin van de beoordeling aan wat u wilt weten. Bij een geliefde vergulde hanger kan de uitkomst zijn dat er nauwelijks goudwaarde is, terwijl u hem zelf nog graag draagt. Die gebruikswaarde hoeft niet met een materiaalbedrag overeen te komen.
Vraag bij een goudkleurig stuk daarom niet alleen hoeveel het weegt, maar ook welk materiaal dat gewicht vertegenwoordigt. Is de kern zilver, dan hoort daar een zilverbeoordeling bij. Is het doublé, vraag dan hoe de beperkte goudlaag wordt meegewogen. Zo voorkomt u dat een cijfer op de weegschaal meer zekerheid lijkt te geven dan het werkelijk doet.
Veelgestelde vragen
Is doublé hetzelfde als massief goud?
Nee. Doublé heeft een goudlaag op een kern van een ander metaal. Bij massief goud loopt de goudlegering door het materiaal heen. Het totale gewicht van doublé mag daarom niet als goudgewicht worden gerekend.
Kan een verguld sieraad toch zilver bevatten?
Ja. Verguld zilver heeft een zilveren kern. De goudlaag levert doorgaans weinig materiaalwaarde op, maar het zilver eronder kan wel worden beoordeeld en gewogen.
Verder lezen
Wilt u uw eigen stukken laten bekijken? Vraag een gratis taxatie aan.
